Phòng Tránh Ung Thư Đại Tràng

 

Phòng tránh ung thư đại tràng

 

 

Bác sĩ Masato Okuda

 

*Credit to: worldvietnam.com

 

 

Family Medical Practice Viet Nam

 

"Là một bác sĩ nội soi, tôi chỉ tin vào những gì mình thấy."

 

  Công việc thường ngày của tôi là nội soi từ đó quan sát, đánh giá đại tràng của bệnh nhân. Có hai lý do bệnh nhân phải tiến hành nội soi đại tràng:
    - Tầm soát ung thư đại tràng;

    - Tìm và loại bỏ các polyp. Polyp là các khối tân sinh lành tính phát triển trên bề mặt niêm mạc đại tràng. 2 loại polyp ở ruột thường gặp nhất là polyp tuyến (adenomas) và polyp tăng sản (hyperplastic). Đa số polyp thường lành tính, tuy nhiên một số có tiềm năng hóa ung thư. Cắt bỏ sớm các polyp này sẽ giúp đề phòng ung thư trực tràng.

  Để biết polyp thuộc nhóm adenoma hay hyperplastic có thể sử dụng phương pháp nội soi phóng đại cùng ánh sáng với dãy băng tần hẹp (NBI Magnification). NBI là viết tắt của Narrow Band Imaging -  công nghệ hình ảnh dải ánh sáng hẹp, hỗ trợ cho kỹ thuật nội soi. Thật ra điều này không mới, tôi đã làm việc với công nghệ này khoảng 10 năm tại Nhật Bản. Nội soi phóng đại cùng ánh sáng với dãy băng tần hẹp giúp các bác sĩ không bỏ sót các tổn thương từ đó có thể đưa ra đánh giá tại chỗ. Tuy nhiên, hiện tại ở Việt Nam chưa có nhiều đơn vị y tế được trang bị thiết bị nội soi thế hệ mới với công nghệ này.

 

 Đào tạo bài bản

 

  Các đơn vị y tế được phân hóa theo nhiều cấp độ: bệnh viện trực thuộc trường đại học, bệnh viện, phòng khám, ... Tôi biết nhiều phòng khám được trang bị công nghệ nội soi cùng ánh sáng với dãy băng tần lớn trong khi các bệnh viện trực thuộc trường đại học thì lại không. Nhưng đôi khi trang thiết bị hiện đại không đồng nghĩa với chất lượng quy trình được đảm bảo.

 

  Bác sĩ nội soi cần được đào tạo bài bản và dĩ nhiên không thể chỉ bởi một vài khóa ngắn hạn. Khi  còn là sinh viên, tôi đã làm quen với nội soi phóng đại cùng ánh sáng với dãy băng tần hẹp, vì vậy tôi có thể kết luận polyp nào cần loại bỏ chỉ trong thời gian rất ngắn.

 

Loại bỏ polyp và ngăn ngừa ung thư

 

  Nhiều bệnh nhân gặp tôi để thực hiện nội soi đại tràng và bảo rằng đây không phải lần đầu tiên của họ. Và thật đáng buồn, ở những lần trước, bác sĩ lại loại bỏ các polyp lành tính. Việc đầu tiên bác sĩ cần làm khi tìm thấy polyp là xác định xem nó thuộc loại hyperplastic hay adenoma? Nếu là adenoma chúng tôi sẽ không chần chừ loại bỏ chúng nhưng nếu là hyperplastic việc loại bỏ không cần thiết.

 

  Polyp được xếp vào nhóm adenoma là tiền thân của tế bào ung thư. Do vậy nếu phát hiện các adenoma, việc cần làm là loại bỏ chúng. Ngược lại, hyperplastic thì không liên quan đến các tế bào ung thư.

 

  Nội soi bằng máy thế hệ cũ cho thấy cả hai polyp trông giống hệt nhau, trong khi đó với thiết bị có chức năng NBI bác sĩ có thể quan sát cả mạng lưới mạch máu bên trong khối u. Ngoài ra, một trường hợp tương đối hiếm gọi là "de novo" đây là trường hợp bệnh ung thư tiến triển mà không trải qua giai đoạn adenoma.

 

  Nếu adenoma có kích thước lớn hơn 10mm thì khoảng 5% khả năng là có tế bào ung thư bên trong. Tất nhiên, không phải tất cả các adenoma đều trở thành tế bào ung thư. Nhưng nếu có thể phòng tránh, tại sao chúng ta lại không thực hiện?

 

Những tiềm năng

 

  Loại bỏ polyp là một thủ thuật đơn giản, tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn xảy ra tỉ lệ rất nhỏ các vấn đề như vỡ đại tràng, xuất huyết.

 

  Một bệnh nhân của tôi kể rằng, trong lần nội soi đại tràng gần nhất của bệnh nhân ấy 10 polyp đã bị loại bỏ. Kiểm tra bệnh án, tôi nhận thấy chúng đều thuộc loại hyperplastic. Như tôi đã trình bày ở trên, nên tránh làm những việc không cần thiết. Sử dụng nội soi phóng đại cùng ánh sáng với dãy băng tần hẹp, bác sĩ chuyên khoa có thể hạn chế loại bỏ nhầm hyperplastic và tập trung vào các adenoma.

 

  Bệnh nhân có nhu cầu tiến hành nội soi nên đến các cơ sở y tế sử dụng thiết bị đạt tiêu chuẩn với chức năng nội soi phóng đại cùng ánh sáng với dãy băng tần hẹp.

 

  Nội soi đại tràng định kỳ có thể giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng bằng việc tìm và loại bỏ các adenoma. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại tràng ở độ tuổi thấp (dưới 50 tuổi) thường có nguy cơ xuất hiện adenoma. Đồng thời, trường hợp từng phát hiện adenoma trong quá khứ nên tiến hành kiểm tra sau mỗi 2 năm.

 

Dr_Masato-Okuda.jpg

Bác sĩ Masato Okuda

Nội khoa, tiêu hóa
Khởi đầu sự nghiệp là một kỹ sư hóa dầu làm việc tại Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Bangladesh và Indonesia, Bs. Masato về sau mới hứng thú với ngành Y, đặc biệt là chuyên khoa Tiêu Hóa.
Vị bác sĩ đến từ Kyoto, Nhật Bản đã có 12 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh, và là một trong những bác sĩ nội soi hàng đầu cả nước. Gia nhập Family Medical Practice vào năm 2015, niêm đam mê với nội soi đã giúp bác sĩ quyết định chọn chuyên khoa tiêu hóa, khi ông đặc biệt đánh giá cao việc có thể đưa ra chẩn đoán và pháp đồ điều trị nhanh chóng cho bệnh nhân nhờ vào nội soi.

 

Xem thêm danh sách bác sĩ tại đây

 

Khác: