Cúm và Những điều cần biết

 

Cúm và Những Điều Cần Biết

 

BS. Kate Naumova

 

 

Family Medical Practice Viet Nam

 

Ở Việt Nam, cúm là bệnh thường gặp và mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh cúm, do đó việc tiến hành chủng ngừa cúm là rất cần thiết.

 

Triệu chứng ban đầu của bệnh bao gồm đau họng, sốt, ho, nghẹt mũi và mệt mỏi. Bệnh cúm thường diễn ra theo mùa và cao điểm tại một số khu vực tùy thuộc vào khí hậu và vị trí địa lý. Tuy nhiên tại Việt Nam, mọi người có thể bị nhiễm bệnh tại bất kỳ thời điểm nào trong năm.

 

Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, không gây nguy hiểm tuy nhiên có một số trường hợp gây ra các biến chứng hô hấp nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Biến chứng thường gặp nhất là viêm phổi do nhiễm khuẩn hoặc có thể làm các bệnh mãn tính như hen suyễn, viêm mũi, tiểu đường nghiêm trọng hơn. Virus gây bệnh lây truyền rất nhanh khi ho, hắc hơi, hoặc tiếp xúc dịch với người bệnh. Sau khi tiếp xúc với nguồn gây bệnh, thời gian ủ bệnh là khoảng 2-4 ngày mới xuất xuất hiện triệu chứng. Triệu chứng điển hình của bệnh cúm là sốt, đau đầu, chảy nước mũi, mắt đau và nhạy cảm với ánh sáng. Trẻ em có thể bị buồn nôn, nôn mửa kèm tiêu chảy.

 

Bệnh cúm rất dễ lây lan nên cần đặc biệt cẩn trọng. Ngay cả trong thời gian ủ bệnh, hoặc 4-5 ngày sau khi các triệu chứng khởi phát, bệnh nhân đã có khả năng truyền bệnh.

 

Nhóm virus gây bệnh cúm được chia làm ba chủng. 2 chủng phổ biến là cúm tuýp A và tuýp B. Ngòai ra còn có chủng C nhưng không phổ biến và chỉ gây nhiễm trùng nhẹ. Để chuẩn đóan cúm A và B bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm mẫu tăm bông phết tại mũi và họng bệnh nhân. Cúm A đặc biệt nguy hiểm hơn vì có thể gây tình trạng bệnh từ trung bình đến nặng ở cả người và động vật. Trong khi cúm B gây bệnh nhẹ hơn và chỉ tác động ở người.

 

Sau khi đi vào cơ thể virus sẽ tập trung ở đường hô hấp trên, gây viêm nhiễm các cơ quan xung quanh và kích thích tạo đờm ở đường thở. Hệ miễn dịch (nếu hoạt động bình thường) sẽ chống lại sự sinh sản của virus, đồng thời sản sinh ra kháng thể để đẩy lùi virus. Các triệu chứng bệnh ở mức độ nặng hay nhẹ phụ thuộc vào sự lây lan của virus và hệ miễn dịch của bệnh nhân. Do đã hình thành kháng thể nên thông thường khi bệnh nhân đã khỏi bệnh thì sẽ không bị tái nhiễm với cùng một loại virus.

 

Vậy tại sao chúng ta lại nhiễm cúm nhiều lần?

  • Có thể chúng ta đã nhiễm chủng virus khác (ví dụ cơ thể đã tạo kháng thể đối với cúm A và kháng thể đó không thể chống lại cúm B);
  • Các chủng virus có thể sẽ thay đổi và biến chủng khác nhau như: thay đổi cách lây lan; kháng lại các kháng thể của cơ thể;

Vì vậy, nếu nhiễm một biến chủng virus mới, cơ thể chúng ta lại phải bắt đầu lại quy trình tạo kháng thể.

 

Làm thế nào chúng ta có thể bảo vệ cơ thể khi các loại virus liên tục thay đổi và tạo ra các biến chủng?

 

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” do đó chúng ta cần:

  • Dùng tay hoặc khăn tay che mũi và miệng khi ho hoặc hắt hơi;
  • Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch rửa tay chứa cồn;
  • Hạn chế tiếp xúc với người bệnh;
  • Nếu nhiễm bệnh không nên đến nơi công cộng như cơ quan, trường học ít nhất 24 giờ sau khi hết sốt.

 

Nếu nghi ngờ mình nhiễm cúm bạn nên:

Một loại thuốc đặc trị dành cho bệnh cúm đó là Tamiflu, tác dụng với cả cúm A và B. Tamiflu có hiệu quả trong 48 giờ đầu tiên sau khi nhiễm virus nên nếu nghi ngờ nhiễm cúm, bệnh nhân nên dùng Tamiflu giúp rút ngắn thời gian hồi phục và ngăn ngừa các biến chứng của bệnh. Tuy nhiên, trong các giai đoạn muộn hơn của bệnh thuốc hầu như không có tác dụng.

 

Làm thế nào để bảo vệ bản thân khỏi virus cúm?

Cách tốt nhất để bảo vệ cơ thể tránh nhiễm cúm đó là tiêm vắc xin chủng ngừa cúm. Bởi vì các chủng virus thay đổi hàng năm nên các công ty dược phẩm sẽ nghiên cứu và sản xuất ra loại vắc xin chống lại các chủng virus phổ biến nhất cho mùa cúm tiếp theo.

 

Thời điểm nhập vắc xin ngừa cúm thường vào đầu tháng 10 hàng năm, đây cũng là khỏang thời gian tốt nhất để tiến hành chủng ngừa. Nguồn vắc xin được sử dụng tại Family Medical Practice là vắc xin bất hoạt (vắc xin tạo từ virus đã chết) sản xuất bởi Influvac. Influvac an toàn khi tiêm cho phụ nữ có thai. Khi đã chủng ngừa bạn sẽ được bảo vệ khỏi các chủng virus được Influvac liệt kê. Tuy nhiên, nếu không may bạn vẫn có thể bị nhiễm bệnh bởi các chủng virus khác không có trong danh sách.

 

Trẻ em nên được chủng ngừa cúm từ 6 tháng tuổi trở lên, trừ trường hợp bị suy giảm hệ miễn dịch. Trẻ em dưới 6 tháng tuổi không được khuyến cáo tiêm vì còn quá nhỏ. Tuy nhiên, nếu mẹ đã tiêm vaccine phòng cúm thì trẻ có thể nhận được kháng thể từ mẹ thông qua sữa mẹ. Vì vậy, các thành viên trong gia đình có trẻ nhỏ nên tiến hành chủng ngừa để trẻ có thể nhận hoặc giúp trẻ tự hình thành kháng thể. Trẻ dưới 8 tuổi trong lần tiêm chủng đầu tiên nên tiến hành tiêm 2 mũi, mỗi mũi tiêm cách nhau 1 tháng để có thể kích họat hệ miễn dịch hoàn thiện.

 

Nếu đã tiêm ngừa và vẫn không may bị nhiễm cúm?

Nếu nhiễm cúm bạn không cần quá lo lắng vì cách điều trị khá đơn giản:

  • Uống nhiều nước;
  • Nghỉ ngơi;
  • Không đến nơi công cộng như trường học hay cơ quan;
  • Dùng thuốc để điều trị sốt và các triệu chứng khác và đợi cơ thể đẩy lùi bệnh.

Bệnh cúm lây lan rất nhanh nên bên cạnh việc điều trị đúng cách cần đặc biệt chú ý hạn chế lây bệnh cho mọi người xung quanh.



Dr_Jonathan-Halevy.jpg

Dr. Ekaterina Naumova

Pediatrician

 

Thân thiện và đầy nhiệt huyết, Bs. Kate đến từ nước Nga xa xôi quyết định chọn Nhi Khoa ngay từ những ngày đầu bước vào giảng đường đại học, bởi cô là một người rất yêu trẻ em.


Với 5 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh, Bs. Kate gia nhập Family Medical Practice từ năm 2014. Cô đặc biệt yêu thích mỗi ngày làm việc vì được nói chuyện, chơi đùa, điều trị cho các bệnh nhi, và cũng rất vui khi chứng kiến các bệnh nhi của mình khỏe mạnh và hạnh phúc.

 

Xem thêm danh sách bác sĩ nhi khoa của chúng tôi

 

Khác: